Podatki

Jako fundacja możemy liczyć na zwolnienie podatkowe przekazując dochód na realizację naszych celów statutowych. Oprócz podatków dochodowych istnieje jednak i VAT, gdzie sprawy mają się inaczej. Artykuł 113 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia z VAT pod warunkiem rocznej sprzedaży poniżej 240 tys. zł (przed 2026 rokiem było to 200 tys.). Jesteśmy daleko od takiego progu, ale nie chcieliśmy tracić czasu na odpieranie zarzutów o unikaniu VAT.

Sprzedaż stacjonarna

Gdyby komiks był dostępny wyłącznie w zamian za darowizny, musielibyśmy pobierać je również podczas wszelkiego rodzaju targów i giełd, gdzie jesteśmy obecni ze stoiskiem. Podczas tego typu wydarzeń ludzie chętnie operują gotówką, musielibyśmy więc każdorazowo zgłaszać zbiórkę publiczną, gdzie pieniądze można wrzucić “do puszki”. Co gorsze, zbiórki publiczne muszą być ogólnodostępne, a niektóre wydarzenia wymagają biletów wstępu.

Okładki limitowane

Od początku myśleliśmy o elastyczności w przypadku okładek standardowych, ale też o zawężonej i ciągłej sprzedaży limitowanych. Takie rozróżnienie mogłoby budzić zastrzeżenia, tym bardziej że skorzystaliśmy ze wspólnego numeru ISBN, ponieważ komiksy technicznie różnią się tylko okładką.

Dumping

Sprzedaż towarów i usług poniżej kosztów ich wytworzenia to jeden z przykładowych czynów niezgodnej z prawem nieuczciwej konkurencji. Ponownie woleliśmy uniknąć zarzutu o stosowanie tego typu praktyk.

Odsprzedaż

Gdy zaczęliśmy tworzyć regulamin darowizn, zrozumieliśmy kolejne ryzyka. Co jeśli ktoś weźmie kilkadziesiąt komiksów, dając za każdy najmniejszą możliwą darowiznę, a potem zacznie je sprzedawać po większej cenie? Musieliśmy wymyślać kolejne zapisy regulaminu, blokujące tego typu praktyki, ale ryzyka nie dało się uniknąć.

Sprawdzenie elastycznej ceny

Po przeanalizowaniu powyższych scenariuszy zdecydowaliśmy się na sprzedaż, a nie darowizny. Pomyśleliśmy jednak o cenie bazowej i rabatach do wyboru w momencie zakupu. Tego typu podejście przetestowaliśmy na giełdzie komiksowej i… zakończyło się porażką. Dotarły do nas kuluarowe narzekania.

Podczas wydarzenia komiksowego ludzie chcą szybko podjąć decyzję o zakupie i przejść do następnych stoisk, udać się na wykład, warsztaty itp. Nie ma czasu na tłumaczenie polityki działania organizacji non-profit i związanych z nią możliwości rabatowych.

Komiks z Twoją ceną

Po lekcjach z giełdy zaczerpnęliśmy opinii twórców i byłych wydawców, a zrzutkowa kwota 49 zł pokrywająca koszty przesyłki stała się naszym drugim punktem odniesienia.

Ostatecznie postawiliśmy na cenę 50 zł podczas targów komiksowych, a cenę bazową egzemplarza standardowego ustaliliśmy na 69 zł. Zakładamy jednak, że osoby kupujące na naszej stronie internetowej będą miały czas spokojnie przeanalizować ofertę i tam (tylko tam) pozwalamy na elastyczne rabaty. Komiks można zamówić już od 49 zł, ale można też podbić cenę do maksymalnej, a przy okazji przekazać dodatkową darowiznę. Koszt przesyłki to kolejne 9 zł, ale mamy promocje, np. darmową dostawę od 149 zł (przez co bardziej opłaca się wziąć 3 komiksy po 50 zł niż 3 komiksy po 49 😇).

Postawienie na zwykłą sprzedaż pozwoliło też poszerzyć dystrybucję. Nie działamy z hurtowniami, ale kilka sklepów stacjonarnych i internetowych zgłosiło się do nas przez fomularz kontaktowy i poprosiło o ofertę. Dzięki temu dotarliśmy do ludzi, którzy nigdy nie znaleźliby naszej strony. Zachęcamy kolejne sklepy do wysyłania zapytań 😇

Przy okazji, szczegółowe wyniki sprzedaży opiszemy w innym poście, podsumowującym pierwsze pół roku z komiksem “400”.

Szeroki dostęp

Na koniec można jednak zapytać, czy nie ograniczamy dostępności komiksu, a jako fundacja chcąca wpływać na kulturę powinniśmy działać inaczej.

Jesteśmy otwarci na Twoje pomysły i sugestie, więc nie wahaj się kontaktować, ale zachęcamy też do zapoznania się z naszymi kolejnymi projektami. Przykładowo, na dniach powinniśmy ruszyć z akcją rozsyłania komiksu do bibliotek, gdzie będzie można zgłosić swoją ulubioną placówkę i efektywnie zyskać darmowy dostęp do “400”.

Zachęcamy też do kontaktu szkoły i nauczycieli (zwłaszcza nauczycieli historii). Placówkom edukacyjnym będziemy w stanie udzielić znacznie większych rabatów niż sklepom, a i sami myślimy o proaktywnym kontaktowaniu się (bliżej końca roku szkolnego).

Nie jest więc niemożliwym zdobycie naszego komiksu, a ustandaryzowana cena pozwala łatwiej zarządzać budżetem. Obecnie mamy zabezpieczone środki na pokrycie stałych kosztów (np. magazyn) i uzbieraliśmy już ponad 70% kwoty, przy której rozpoczniemy prace nad scenariuszem do następnego komiksu z końca XVII w.

Komiksomaniacy rekomendują album w kategorii “Dziadek pasjonat historii” 😇

Encyklopedya Staropolska wymienia “400” wśród prezentów dla miłośników dawnej Rzeczpospolitej 👀

Otwarte Komiksy umieściły nas na swojej liście 30 komiksów z 2025 roku 👍🏻

Kurier365.pl w artykule 20 książek i komiksów na świąteczne prezenty — nasz wybór na rok 2025 opisał naszą publikację jako

Epicki komiks historyczny skupiający się na heroizmie i taktyce.

Zachęcamy do zakupów

Komiks dostępny jest w kilku miejscach, ale najmocniej wspierasz naszą działalność kupując przez stronę polskietermopile.pl/kup (cena do wyboru: 49-69 zł).

Kilka materiałów pojawiło się też na profilach związanych z blogiem Comixxy. Szczególnie polecamy posłuchać twórców - Bartek Sutor i Tomasz Kontny zdradzili trochę z projektowej “kuchni”.

Znalezienie zainteresowanych

Jeszcze przed uruchomieniem zbiórki miało miejsce kilka wydarzeń, które wpłynęły na wstępne zainteresowanie i wzrost liczby obserwujących nasze profile na portalach społecznościowych:

1. Wspólne posty z Adamem Kmiołkiem
   • Pierwszy (2025-03-15 18:00)
   • Drugi (2025-03-22 12:00)
2. 2025-03-26: artykuł na Komiksopedii (tutaj nastąpił błąd z naszej strony – po artykule mieliśmy wrażenie, że marketing może zrobić się sam 🙈)
3. 2025-03-28 19:35: wpis dr. Sikory

Przebieg zbiórki

Zbiórka nie bez powodu zaczęła się 11.06, a skończyła 12.09. Było to nawiązanie do ważnych rocznic, ale również tzw. sezon ogórkowy, wakacje. To z kolei jest miecz obosieczny — ludzie chcą wypocząć, ale dzięki ogólnemu spokojowi w mediach łatwiej się przebić. Trafnie podkreślił to Michał Szafrański i to w bliskim nam kontekście: Jak wypromowałem książkę “Finansowy ninja”, czyli strategia i sposoby samodzielnych działań PR – case study #FinNinja część 2.

Rozpoczynając zbiórkę, wiedzieliśmy, że będziemy szukać kontaktu z blogami, stronami i grupami na portalach społecznościowych. Nie wiedzieliśmy jednak, co z tego wyniknie i które działanie da najlepszy efekt. Sam przebieg wydarzeń i wysokość wpłat warto zwizualizować na wykresie:

Wydarzenia

Numery reprezentują przełomowe (w naszym odczuciu) wydarzenia. Więcej szczegółów poniżej, ale pamiętajmy, że nie są to twarde dane. Powiązanie poszczególnych wydarzeń ze wzrostem ilości wpłat opiera się na przypuszczeniach. Niektóre rzeczy mogliśmy pominąć, nie korzystaliśmy za mocno ze specjalnych znaczników i śledzenia linków (wykorzystaliśmy praktycznie tylko pixel Facebooka w Zrzutce), a po okresach ciszy potrafiło nastąpić wiele wydarzeń jednocześnie. Pamiętajmy też, że korelacja i przyczynowość to nie to samo. Niektóre działania miały też opóźniony efekt albo wymagały połączenia z kolejnymi wydarzeniami. Przykładowo, jakiś czas po publikacji prosiliśmy o polubienie posta i wpłaty następowały dopiero wtedy (czasami zamiast polubień).

4. 2025-06-11 17:06: post na portalu z memami, JBZD (drugi o naszym komiksie).
   • Husaria cieszy się tam dużą popularnością, spotkaliśmy się z pozytywnym odbiorem, ale (znowu) nie trafiliśmy na stronę główną.
   • Na podstawie komentarzy da się połączyć kilka wpłat z postem.
5. 2025-06-15: start reklam Meta (koniec — 2025-06-23).
   • Uczyliśmy się.
   • Grupa odbiorców zdefiniowana jako osoby zainteresowane historią lub komiksem.
   • Facebookowy Menadżer reklam powiązał kampanię z 2 wpłatami.
   • Aby mieć pełny obraz, powinno się tu jednak doliczyć (niżej opisaną) interakcję z Miłoszem Lodowskim.
   • Wydane nieco ponad 36 zł.
6. 2025-06-17: artykuł na Blogu o komiksach.
   • Artykuły inicjowaliśmy mailowo, rozsyłając wcześniej przygotowaną informację prasową.
7. 2025-06-18: artykuł Czas na komiks.
8. 2025-06-19: opublikowanie informacji na grupach na Facebooku
   • Komiksy bez Granic (spore zainteresowanie),
   • Kult Kultury Komiksu,
   • W Centrum Komiksu (znowu nieźle),
   • Grupa - Współczesny polski komiks.
9. 2025-06-22 9:43: hit, Miłosz Lodowski podał dalej naszą promowaną rolkę.
   • Ironia? Był to dla nas dzień przerwy i przypadkiem (podczas jazdy autem) zauważyliśmy, że zbiórka mocno ruszyła.
   • Chwilę szukaliśmy przyczyny, a i sam Miłosz opublikował informacje w wielu miejscach, nie tylko w podlinkowanym wpisie.
10. 2025-05-26-2025-07-20: kolejne reklamy Meta.
    • Rolka, stworzona zgodnie z wytycznymi Meta (max 15 sekund itp.).
    • Duża popularność reklamowanego posta (efekt uboczny, bo celem kampanii była “sprzedaż” rozumiana jako odpowiednia interakcja na Zrzutka.pl).
    • Grupa odbiorców: zainteresowani historią i komiksem.
    • Spora popularność, Menadżer pokazuje 33 powiązane zakupy. To raczej zawyżona liczba, ale dało się odczuć skuteczność kampanii.
    • Wydane prawie 114 zł. W końcowej fazie spadło tempo i ilość wpłat. Zaczęliśmy podejrzewać nasycenie tego typu reklamą i zrobiliśmy przerwę.
11. 2025-07-07 7:05: pierwsze partnerstwo.
    • Raszczakpl (znając twórczość Tomasza Kontnego) sam zaproponował większą współpracę w zamian za umieszczenie logotypu na tylnej okładce.
    • Otwarcie głowy na nowe możliwości.
    • Posty opublikowano w wielu miejscach i (dzięki temu?) pojawiła się informacja na forum KOMIKSpec, gdzie sami czekaliśmy na zatwierdzenie konta.
12. 2025-07-10 23:00: informacja o Zrzutce w liście mailingowej fundatora, niezwiązanej z komiksem (blisko 400 odbiorców).
    • Pierwszy mecenas (pakiet 999 zł) bezpośrednio z listy.
13. 2025-07-13: kolejny wpis, kolejny portal (Popkulturowcy).
14. 2025-07-18 7:52: Blog o komiksach — zdjęcie w tle i artykuł.
15. 2025-07-21 9:00: zareklamowanie inicjatywy w miejscu pracy fundatora.
16. 2025-07-21 10:23: sama Zrzutka.pl nagłośniła nas na swoim Facebooku.
    • Trafiliśmy też na stronę główną portalu.
    • Ciekawostka: przez pierwszy miesiąc opłacaliśmy promowanie i wyróżnienie zbiórki, ale nie ponowiliśmy opłat (przedłużyliśmy tylko okres, w którym mogliśmy korzystać z krótkiego adresu zrzutka.pl/400). Decyzja administratorów portalu nastąpiła niezależnie od opłat za wyróżnienie zbiórki (sporo później) i miała znaczne przełożenie na zainteresowanie.
    • Warto odnotować, że oprócz opłat mieliśmy kilka interakcji ze Zrzutką np. pod postem Miłosza na X. Być może pomogło to w podjęciu decyzji o wyróżnieniu.
    • Ciekawostka 2: dopiero po 2-3 dniach post na Facebooku stał się bardziej popularny i zaczął zyskiwać 100+ polubień dziennie. Początek tego nie zapowiadał. Pomogło chyba jakieś prywatne udostępnienie (w jakiejś grupie?).
17. 2025-07-23 12:30: Kolejny artykuł (Betoniarka).
18. 2025-07-25 8:00: pierwszy wywiad — vlog Comixxy (pokazanie twarzy).
19. 2025-07-25 17:17: ekstra sesja zdjęciowa Adama z planszami z komiksu.
20. 2025-07-24-2025-07-25: kolejne posty na grupach, dodanie aukcji do zbiórki
    • Kult Kultury Komiksu,
    • Grupa - Współczesny polski komiks,
    • Komiksy bez Granic (spory odzew, udostępniliśmy ww. zdjęcie od Adama).
21. 2025-07-30 14:07: post Starych Wilków.
    • Użyte zdjęcie od Adama (kolejny przykład jak wydarzenia wpływają na siebie nawzajem i jak ciężko przypisać wpłaty do tylko jednego z nich).
22. 2025-08-04 7:11: wywiad dla Telewizji Republika.
    • Przedstawiciele Republiki sami skontaktowali się z nami przez formularz na polskietermopile.pl i telefonicznie.
    • Widzieli informacje o nas na Komiksopedii (wstępne zainteresowanie), a po wywiadzie w Comixxach nabrali pewności, z kim się kontaktować.
23. 2025-08-05 9:36: udostępnienie projektu i fundacji na profilu fundatora na portalu LinkedIn.
    • Spore zainteresowanie wśród znajomych z branży IT.
    • Wcześniejsze wywiady pomogły pokazać, że projekt jest traktowany poważnie.
24. 2025-08-06 19:54: post Otwartych Komiksów.
    • W pozyskaniu tego partnerstwa pomógł Adam Kmiołek.
25. 2025-08-07 12:41: relacja Ewy Niewczasowej zachęcająca do wsparcia.
26. 2025-08-17 17:01: filmik na kanale Otwarte Komiksy.
27. 2025-08-18 13:34: posty Wypisz, wymaluj - subiektywnie o komiksach.
28. 2025-08-21-2025-09-01: ostatnia runda reklam.
    • Menadżer pokazuje 3 powiązane zakupy.
    • Czasem łatwo powiązać wpłatę z wydarzeniem (np. 64 zł wpłynęło zaraz po polubieniu reklamowanej rolki i w obu miejscach były te same dane osobowe).
    • Testowaliśmy różne wersje wpisów, a grupa odbiorców tym razem zawierała osoby zainteresowane historią Europy i komiksem.
    • Mała skuteczność. Zakończyliśmy kampanię, wydawszy prawie 50 zł.
29. 2025-08-24: informacje o aukcjach plansz.
    • Blog o komiksach,
    • Grupa Komiksy bez Granic,
    • Grupa W Centrum Komiksu.
30. 2025-08-26 21:00: wywiad na kanale Miłosza Lodowskiego.
31. 2025-08-30 18:00 i później: 3 posty na JBZD.
    • Dalej bez wejścia na stronę główną, ale po każdym wpisie 5+ wpłat.
    • Ostatni post z linkiem do śledzenia (zrzutka.pl/z/400-jbzd).
    • Wyniki z linka — gdy post miał 59 punktów (i 10 złotych dzid 😉), link raportował 30 wejść i 5 wpłat (441zł).
    • Posty na stronie głównej osiągają 2000 i więcej punktów. Zakładając utrzymanie proporcji, zbiórka miała szansę na minimum 100 wpłat po trafieniu na stronę główną.
32. Posty przypominajace o zakończeniu zbiórki i podbijajace zainteresowanie (okładka).

Warto też zaznaczyć, że niniejszy wpis zaczęliśmy przygotowywać prawie miesiąc przed końcem zbiórki. Dzięki temu sami sporo sobie usystematyzowaliśmy, a wykres pozwolił jeszcze raz zastanowić się nad skutecznością poszczególnych działań. Z dzisiejszą wiedzą, wizualizowalibyśmy zbiórkę w ten sposób już od pierwszych dni — pomogło nam to ustalić plan zintensyfikowanej promocji na ostatnie 2 tygodnie.

Ile darowizn w darowiznach

Zbiórka zakończona zebraniem prawie 29 tys. zł to niewątpliwy sukces. Warto jednak dodatkowo rozbić i przeanalizować tę kwotę. Widzimy też potencjał na zmniejszenie kosztów i — w konsekwencji — wydruk większej ilości egzemplarzy.

1. Dodatkowe wpłaty (+5zł itp.) sumujące się do ponad 2 tys. zł 💪🏻
   • Przypominamy: nagrody mają swoje koszty.
   • Przy wpłacie w zamian za nagrodę, Zrzutka proponuje dorzucenie dodatkowych 5, 15, 25, 50, 75 lub 100 zł.
   • 49zł za komiks, którego wysyłka kosztuje 17zł oznacza konieczność zebrania 24,5 tys. zł, żeby “na czysto” mieć 16 tys. W przypadku dorzucania 5 zł kwota do zebrania zmniejsza się do 23 345 zł (prawie 1200 zł mniej).
2. Tańsza wysyłka i dodatkowe 100-200zł na wydruk.
   • Dzięki rozmowom z magazynami zyskaliśmy lepsze rozeznanie w kosztach.
   • Komiksy ze standardową okładką będą wysyłane bezpośrednio z magazynu, a tam stawki za wysyłkę mogą być nieco niższe niż 17 zł.
   • Przy korzystaniu z Orlen Paczki koszty (kurier, opakowanie, wypełnienie i sama usługa pakowania) powinny się zamknąć poniżej 16 zł za przesyłkę.
   • Zachęcamy darczyńców do wyboru właśnie tego dostawcy.
   • Każda paczka zawierająca więcej niż jeden komiks to również oszczędności.
3. Rodzina wpłaciła na zbiórkę nieco ponad 1900 zł (czasem rezygnując z nagród). W przypadku nagród przekazywanych bliskim znowu oszczędzamy na wysyłce — wręczymy prezenty przy okazji spotkań (kolejne ~200zł do przodu).
4. Spora część wpłat (4 300+ zł) pochodzi od znajomych. W niektórych przypadkach to znów okazja do spotkania i zaoszczędzenia na wysyłce (~150zł).
5. Wpłaty wewnętrzne, z pieniędzy odłożonych przez nas to kolejne 2 300+ zł.
   • Część wpłaciliśmy na początku, rozkręcając zbiórkę, a część w trakcie, np. rezygnując z kolejnych reklam na Facebooku, gdy widzieliśmy spadek ich dynamiki.
   • Mieliśmy zabezpieczone kolejne 2+ tys. zł, żeby przyspieszyć przekraczanie 100% celu, ale szczęśliwie nie musieliśmy z tego korzystać, bo zbiórka szybko wskoczyła na poziom prawie 120%.
   • Teraz jednak przekażemy dodatkowe środki jako darowiznę, która znowu pomoże w wydruku.
   • Co ciekawe w trakcie zbiórki dostaliśmy też jedną wpłatę (49,16 zł po uwzględnieniu prowizji TPay) za pośrednictwem formularza na naszej stronie. Traktujemy to jednak jako część zbiórki i już wysłaliśmy maila do darczyńcy, żeby przekazać komiks 😇
6. Część darowizn została przelana bez wyboru nagród i np. na mniejsze kwoty. Daje to efekt podobny do dodatkowych wpłat (patrz punkt 1).
7. 1% zebranej kwoty zdecydowaliśmy przeznaczyć na wsparcie samej Zrzutki. Jest to dodatkowy koszt, ale sam portal utrzymuje się z darowizn, więc warto go wspierać.

Przemyślenia końcowe

Całościowo, zbiórkę wsparło ponad ćwierć tysiąca osób, a ponad 30% kwoty zebraliśmy od rodziny, znajomych i ze środków własnych. Dokładając wspomniane 2+ tys. zł i dzięki powyższym punktom powinniśmy dać radę wydrukować wymarzone 2000 egzemplarzy, w tym 400 z okładką limitowaną i to bez dobijania do pełnych 33 tys. zł, które wynikały ze wstępnych, ostrożnych założeń i obliczeń.

Widać, że w relacjach międzyludzkich i w pozycji budowanej latami (znajomi ufający fundatorowi) tkwi duża moc. Warto też odnotować siłę dobrze zorganizowanych społeczności. Szczególnie “chłodnoocy” zgromadzeni wokół Miłosza Lodowskiego, fani komiksów w niektórych grupach oraz portale z memami pokazały ogromny potencjał. Mamy nadzieję, że dostarczenie faktycznych komiksów i kolejne projekty realizowane przez Fundację sprawią, że sami zaczniemy gromadzić podobną społeczność i dzięki temu nasze inicjatywy będą miały jeszcze większe sukcesy i moc oddziaływania.

Kontynuując naszą otwartą komunikację, przedstawiamy, co z perspektywy Fundacji przyczyniło się do sukcesu zbiórki. Razem z opisem kosztów komiksu może to pomóc zorganizować podobne przedsięwzięcia.

Marketing bez falstartu

W Internecie nietrudno o przykłady “nowego podcastu”, “nowego bloga” i tym podobnych, zakończonych zaraz po pierwszym, może drugim wpisie. Jako “Polskie Termopile” chcieliśmy za wszelką cenę uniknąć tego typu przedwczesnego ogłaszania się. Dopilnowaliśmy, żeby wszystko — przynajmniej jeśli chodzi o treść komiksu — było już skończone, zanim rozpoczniemy jakikolwiek “marketing”. Celem zbiórki od początku miało być tylko wydanie. Ideałem było, żeby wydruk mógł się rozpocząć zaraz po zakończeniu zbierania funduszy.

Jedynym znakiem zapytania pozostawała “forma” (przygotowanie do druku, skład i łamanie). Udało się jednak podpisać umowy i zabezpieczyć środki własne na sfinansowanie, oraz zacząć prace jeszcze przed uruchomieniem portali społecznościowych.

Portale społecznościowe — przygotowanie

Planowanie działań marketingowych można rozpocząć od generatywnej sztucznej inteligencji. Warto poprosić Groka lub ChataGPT o analizę

• poszczególnych portali,
• ich popularności w Polsce,
• preferowanych godzin publikacji,
• częstotliwości publikacji postów,
• przykładowych wpisów w kontekście reklamowanego projektu.

Stworzyliśmy tabelę, gdzie kolumny reprezentowały kolejne portale, a wiersze — daty publikacji. Celem było zaplanowanie co najmniej 4 wpisów tygodniowo, przez 4 tygodnie z rzędu (miesiąc “zapasu”). Uznaliśmy, że taka ilość nie będzie przytłaczająca, a jednocześnie pozwoli na spontaniczne publikacje i udostępnienia, gdyby informacje o naszym komiksie pojawiały się gdzieś indziej.

Istnieje też sensowna reguła “1-1-1-250” — nim osiągnie się 250 tys. rocznego przychodu, powinno się skupić na 1 produkcie, 1 grupie odbiorczej i 1 kanale komunikacji. O grupie już wspominaliśmy poprzednim artykule. Nie wiedzieliśmy jednak, na który kanał komunikacji warto postawić. Mieliśmy doświadczenie ze stronami na Facebooku, a rodzina korzysta aktywnie zarówno z Facebooka, jak i Instagrama, więc te dwa miejsca były rozpatrywane w pierwszej kolejności. Zarezerwowaliśmy nazwy także w pozostałych portalach, planując m.in. publikacje filmów. Postawiliśmy jednak na ich krótką formę, bo jest ona wspierana przez YouTube’a, Facebooka, Instagrama i TikToka. Nie mieliśmy pewności, gdzie coś “odpali”, więc zostawiliśmy sobie furtkę na różne opcje, by z czasem skupić się na najpopularniejszej. Ostatecznie wygrał Facebook, ale dzięki zarządzaniu stroną przy pomocy Meta Business Suite łatwo publikować również na Instagramie. Stąd nasze działania głównie w tych dwóch przestrzeniach.

Zakładaliśmy 3 miesiące regularnego publikowania wpisów, zanim wystartujemy ze zbiórką. Szybko połączyliśmy to z rocznicami bitwy pod Hodowem i odsieczy wiedeńskiej. Pomyśleliśmy, że o zbiórce z takimi datami będzie łatwiej opowiadać.

Wpisy i początki

Skąd brać pomysły na faktyczne wpisy? W naszym przypadku sama komiksowa “kuchnia” to był ogrom materiału do podzielenia się. Publikowaliśmy różne treści, które można skategoryzować jako:

• Przedstawianie twórców komiksu “400”
• Szkice postaci
• Porównywanie i głosowanie “to vs. tamto”
• Ciekawostki historyczne
• Łączenie fragmentów komiksu z rocznicami/świętami
• Memy
• Nasza Zrzutka, pokazywanie nagród ze zbiórki
• Wpisy na blogu i infografiki ze wpisów
• Partnerstwa i wywiady

Liczyliśmy na wsparcie naszych twórców i udostępnienia Adama Kmiołka oraz dr. Sikory faktycznie sporo dały. W pierwszym miesiącu prowadzenia profili zainteresowała się nami i Komiksopedia, więc zaczęliśmy liczyć na szybki i organiczny wzrost. Cała sytuacja okazała się jednak przysłowiową jaskółką, która nie czyni wiosny. Przez następne miesiące liczby fanów i zewnętrznych wpisów o nas praktycznie stały w miejscu.

Posty i filmy przygotowywaliśmy sami, korzystając z niezawodnej Canvy, synchronizując się przy pomocy Dropboxa (dzielenie się obrazami i filmikami), OneNote’a (baza wiedzy, tabelka z grafikiem publikacji) i Trello (zadania do zrobienia).

Plan na zbiórkę i nagrody

Niejedna osoba słysząca o zbiórce w kontekście komiksu może pomyśleć o Kickstarterze. Choć jest to portal zagraniczny, ukazało się dzięki niemu wiele polskich produkcji. Sam Adam Kmiołek ufundował tam wydanie komiksu “Obywatel” na początku 2025 roku.

• ✅ Nagrody są tam wpisane w zbiórki
• ✅ Portal ma kategorię komiksową

ale

• ❌ Wymaga zebrania pełnej kwoty (wszystko albo nic)
• ❌ Wspiera tylko karty płatnicze (obciążenie konta następuje dopiero po zakończeniu zbiórki)
• ❌ Kampanie mogą tam trwać maksymalnie 60 dni.

Wybraliśmy więc Zrzutkę i zaczęliśmy głowienie się nad nagrodami i ich progami cenowymi. Zależało nam na atrakcyjnych prezentach, ale musieliśmy to zbalansować z możliwością zebrania wymaganych kwot. Jak zaznaczyliśmy we wcześniejszym wpisie, postawiliśmy na około 65% — z każdych 100 zł na koncie zbiórki co najmniej 65 ma iść na faktyczny wydruk, a pozostałe na zakup dodatkowych produktów, wysyłkę itp. Założyliśmy też (słusznie), że komiks ze standardową okładką będzie najbardziej pożądaną przez ludzi opcją i dostosowaliśmy jego cenę oraz ilość tak, żeby prosta matematyka (400 wystawionych komiksów x 49 zł za komiks = prawie 20 tys. zł) dowodziła realności celów zbiórki.

Nagrody były dla nas priorytetem, ale sama Zrzutka traktuje je raczej bonusowo — nie wspiera łączenia w pakiety, nie daje propozycji “dokupowania” kolejnych rzeczy, a sam interfejs użytkownika nie stawia nagród na wystarczająco widocznej pozycji. Zrzutka pozwala też na oferty-licytacje, ale od wspierających wiemy, że i ten mechanizm nie był w pełni intuicyjny.

Historyk i rysownik chętnie weszli z nami w partnerstwo, którego charakter z czasem ewoluował i oferty jeszcze bardziej zyskały na wartości. Niektórym obniżyliśmy ceny lub zmieniliśmy skład. W trakcie zbiórki dodaliśmy też nowe przedmioty. Niestety, nie udało się wystawić niczego związanego z projektami naszego scenarzysty.

Przemyślenia końcowe

Za samym doprowadzeniem do zbiórki stał ogrom pracy. Samo jej prowadzenie i pilnowanie przebiegu to jednak osobny wysiłek, opisany szczegółowo w kolejnym artykule 😇

Dziś na kanale YT pierwszego z patronów pojawił się wywiad z pomysłodawcą komiksu i założycielem fundacji 👀

W naszych materiałach na portalach społecznościowych pokazywaliśmy różne etapy powstawania pojedynczej strony: scenariusz, storyboard, szkic, tusz, wypełnienie, cieniowanie, liternictwo, skład i łamanie (przykład). Dodatkowo przed scenariuszem tworzony jest tzw. treatment, przeprowadza się korektę tekstu, trzeba zaprojektować okładki, stronę redakcyjną, tytułową…

Przeważają jednak prace rysownika. Zwłaszcza jeśli rozszerza się ich zakres o kolorowanie i dokładanie “dymków” (częsty przypadek). Celem oszacowania kosztów warto więc powołać się na artykuł z bloga “Przygody Rysownika” pt. “Ile powinna kosztować jedna strona komiksu? Jak wycenić koszt narysowania komiksu?”, gdzie przewijają się podobne etapy razem z estymowaną czasochłonnością. Oceniono tam, że każda strona komiksu to 16-28 godzin pracy, a więc koszt przynajmniej 300 zł netto. Samego rysowania.

I teraz uwaga - artykuł pochodzi z 2017 roku…

Nietrudno więc zgadnąć, że ceny się zmieniły. We wpisie z 2023 roku, Przygody Rysownika podają cenę 1000-1500 zł brutto za pełną stronę (wliczając scenariusz i przygotowanie do druku). W powiązanym blogu, w artykule na 2024 rok, pada wycena 1300 zł za stronę (niesprecyzowane czy brutto, czy netto).

Tyle słowem wprowadzenia.

Nasze koszty

Na potrzeby “400” zależało nam jednak na konkretnych nazwiskach (nie skorzystaliśmy z usług podlinkowanego studia). Czuliśmy, że superbohaterski styl Adama Kmiołka oraz zdolności budowania historii i postaci Tomasza Kontnego będą idealnym połączeniem. Większość umów spisaliśmy też w 2021 roku. W dużej mierze daliśmy twórcom wolne ręce, ale ważnym etapem było sprawdzanie materiałów przez historyka specjalizującego się w husarii - dr. Radosława Sikorę. Zarówno scenarzysta, jak i rysownik nanosili poprawki zgodnie z jego zaleceniami. Poskutkowało to m.in. 2 dodatkowymi stronami bitwy i zmianami fryzur oraz ubrań głównych bohaterów (swoją drogą zmiany w projektach postaci na początku prac, rozpoczęły kumulujące się opóźnienia, które miały swoje konsekwencje przez kolejne lata).

Dodatkowo (nie jest to rzecz niezbędna w komiksie) zależało nam na dedykowanym artykule i zdjęciach dr. Sikory, które stały się częścią albumu.

Korektę tekstów przeprowadziła polonistka w ramach swojej regularnej umowy z fundacją, co uprościło ten etap.

Skontaktowaliśmy się też z Piotrem Arendzikowskim celem narysowania grafiki na jedną z okładek.

Do stworzenia projektu graficznego, składu i łamania, przygotowania do druku i opracowania logotypu oraz okładek skorzystaliśmy z usług Bartka Sutora.

Post w formie infografik na Insta Polskie Termopile (@termopilepl)

Całościowo ww. prace kosztowały nas prawie 63 tys. zł (brutto, większość twórców wybrała umowę o dzieło jako formę rozliczenia).

Dodatkowo

Samo założenie fundacji to również opłaty sądowe, notarialne, posiadanie konta firmowego. Konieczne jest prowadzenie księgowości. Jak wspomnieliśmy, zatrudniamy też osobę do wsparcia działań w mediach społecznościowych, kontaktowania się z kontrahentami, przygotowywania umów, tekstów, sprawozdań, koordynowania prac wydawniczych itp.

Ta część kosztowa nie jest jednak bezpośrednio związana z samym komiksem, można ją “opłacić” własnym czasem i prowadzić wydanie inaczej niż przez organizację zarejestrowaną w KRS.

Finansowanie

Skąd jednak wzięliśmy na to wszystko pieniądze? Z darowizn od fundatora :) Ten z kolei odkładał nadwyżki finansowe oraz dużą część dochodu ze sprzedaży kursów online z zakresu programowania.

Wydruk

To jednak nie koniec. Nie można przecież pominąć samego wydruku.

Komiks to często druk w kolorze, na grubym papierze, a w przypadku “400” jeszcze twarda oprawa i 2 warianty okładkowe (jedna z dodatkowym tłoczeniem i posrebrzaniem) oraz rozmiar A4.

Na koniec marca, po korespondencji z kilkoma drukarniami najkorzystniejsze oferty wyglądały następująco (różne drukarnie w różnych punktach, ceny zaokrąglone, wliczamy już 5% VAT):

• 500 sztuk (w tym 100 z limitowaną okładką) = 11 500 zł
• 1000 sztuk (w tym 200 z limitowaną) = 16 tys. zł
• 2000 sztuk (w tym 400 limitowanych) = 22 tys. zł

Jak widać, jest to kolejne kilkanaście tysięcy złotych, ale z każdym progiem cena pojedynczego egzemplarza wypada coraz lepiej. Zdecydowaliśmy się więc zagrać o więcej i - jak opisaliśmy we wcześniejszym wpisie - zamiast czekać kolejne miesiące na uzbieranie całości samodzielnie (od startu zbiórki w czerwcu do końca roku uzbieralibyśmy potencjalnie na pierwszy próg), postawiliśmy na zbiórkę na portalu Zrzutka.pl.

Wyceny kontra Zrzutka

Ale czemu na portalu podajemy 24 tys. zł za druk 1000 egzemplarzy, skoro wyżej figuruje “tylko” 16 tys.?!

Po pierwsze, wyceny pochodzą z marca i przez pół roku raczej tylko wzrosną.

Po drugie, sama zbiórka niesie za sobą dodatkowe koszty. Dużą popularnością cieszy się komiks ze standardową okładką, oferowany w zamian za wsparcie kwotą co najmniej 49 zł. Komiks wydrukujemy za to, co uzbieramy, ale - dla wygody wspierających - kwota pokrywa wysyłkę. W przypadku popularnych automatów paczkowych to jest 16,99 zł (11,99, gdyby wpasować się w najmniejsze wymiary, co raczej nie wyjdzie z A4 w twardej oprawie). A przecież wysyłka to również pudełko, folia bąbelkowa, wypełnienia itp., żeby komiks nie przyszedł zniszczony i z zagiętymi rogami.

Darowizna “netto” to więc 49 - 16,99 = 32,01, a - innymi słowy - prawie 35% nagrody (16,99/49 = 0,3467) to jej koszt.

Czyli docelowe 16 tys. to jest 65% kwoty, którą musimy zebrać. 16000/0,65 = 24615,3846, a więc nawet więcej niż okrągłe 24 tys. wpisane jako cel zbiórki. Co jakiś czas zdarzają się jednak wyższe wpłaty, a i my oczywiście wpłacamy środki bez liczenia na nagrody.

Całość

Czy to już wszystko? Wydaje się, że tak, a przynajmniej nie planujemy dodatkowych wydatków przed wydrukiem.

Całościowo, 63 tys. i 24-33 tys. (na które liczymy w zbiórce) oraz przemilczane koszty fundacji sumują się do blisko 100 tys. zł. Choć to koszty nieporównywalne z największymi graczami (komiksopedia.pl/aktualnosc/wyniki-finansowe-story-house-egmont-za-rok-2024), nie można nas oskarżyć o niepoważne traktowanie projektu. Podobnie na poważnie podchodzimy do raportowania o naszych postępach i to nie tylko za pośrednictwem wymaganych sprawozdań, ale i przy pomocy tego i podobnych wpisów.

W poprzednim wpisie zaznaczaliśmy, że dzięki zbiórce dość szybko wystartujemy z akcją “Komiks za darowiznę”.

O co chodzi? Wiedząc, ile mamy komiksów (np. jeśli wydamy 800 standardowych okładek, a 300 pójdzie w samej zbiórce, to zostanie 500), rozpoczniemy akcję, gdzie w zamian za darowiznę na cele statutowe fundacji wynoszącą min. 10 zł będziemy wysyłać album.

Tylko 10 zł? Prawdopodobnie nie pokryje to nawet pełnych kosztów wysyłki, ale liczymy na znacznie wyższą średnią wpłatę. Jeśli tak się nie stanie, dopłacimy do wysyłek, pozbędziemy się egzemplarzy i zwyczajnie zakończymy działalność.

Jaki mamy plan, żeby uzyskać średnią darowiznę powyżej 10 zł (najlepiej 50zł+)?

Ważną częścią projektu będzie stworzenie formularza darowizn, wyraźnie opisującego jak wysokość darowizny przekłada się na efekty po naszej stronie.

1. 10 zł? Pokrywasz część kosztów wysyłki.
2. 29 zł? Pokrywasz koszt wysyłki i dodruku pojedynczego egzemplarza (oddajesz, co bierzesz).
3. 50 zł? Pokrywasz koszt wysyłki, zapewniasz dodruk 2 egzemplarzy albumu i finansujesz naszą bieżącą działalność (logistyka wysyłek, prowadzenie portali społecznościowych, koordynacja dodruków).
4. 100 zł? Dodatkowo finansujesz prace nad następnymi komiksami!
5. Itd. itp. (progi i opisy jeszcze do ustalenia).

Dodatkowo oprócz formularza darowizn na stronie, planujemy pojawiać się na różnego rodzaju wydarzeniach i festiwalach komiksowych, gdzie również będziemy udostępniać album w zamian za darowizny. Nie będziemy jednak ponosić kosztów wysyłki (co jest sporą optymalizacją). Niewykluczone, że przy okazji wydarzeń uda się też spotkać naszych twórców i prosić ich o dodatkowe autografy i tzw. wrysy, dzięki którym uczestnicy będą skłonni przekazywać jeszcze większe darowizny za komiksy.

Słowem-kluczem w projekcie “Komiks za darowiznę” jest też “standardowa” okładka. Oprócz niej wydajemy przecież i limitowaną (400 sztuk, jeśli uzbieramy odpowiednią kwotę, 200 lub 100 w gorszych przypadkach) z inną grafiką i zdobieniami (tłoczenie i srebrne uszlachetnienie). Ta wersja będzie dostępna w zamian za znacznie większe darowizny albo wprost sprzedawana (szczegóły w opracowaniu). W razie potrzeby okładki limitowane mogą więc dofinansować wysyłkę standardowych.

Podziękowania

Na tym nie koniec projektów (a w zasadzie pomysłów na projekty). Jedną z rozważanych opcji jest akcja “Podziękuj patriocie”, na potrzeby której będziemy musieli zarezerwować 52 sztuki naszego komiksu. Myślimy o formularzu do zgłaszania ludzi przyczyniających się do “podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, a także promocji Rzeczpospolitej Polskiej i pomocy Polonii i Polakom za granicą” (nasze cele statutowe).

Istnieje wiele osób, które dużo wnoszą do życia społecznego, a podziękowań nigdy za wiele. Przez rok, tydzień po tygodniu (stąd liczba 52), będziemy publikować ankiety ze wcześniej zgłoszonymi i zweryfikowanymi przez nas osobami. Zwycięzcom (z największą ilością głosów) wyślemy komiks oraz zaprojektowany, wydrukowany i ręcznie podpisany dyplom z podziękowaniem wyjaśniającym, że to skutek głosów naszej społeczności doceniającej konkretne prace i działania.

Post w formie infografik na Insta Polskie Termopile (@termopilepl)

Kolejne tytuły

Naturalnym następnym krokiem są kolejne komiksy (jak wspomnieliśmy przy okazji darowizn).

Oczywistością wydaje się tu pozycja o odsieczy wiedeńskiej. Wiktoria cieszy się już jednak sporą popularnością, więc jeszcze bardziej zależy nam na przedstawieniu bitwy pod Parkanami. Odsiecz i Parkany miały miejsce na przestrzeni miesiąca, więc aż się prosi o podwójny album, gdzie historie mogą się zazębiać i tworzyć symbiozę, podobnie do filmów “Avengers: Wojna bez granic” i “Koniec gry”.

Nie porwiemy się jednak na podwójny album (“finał”) bez większego przygotowania. Trzymając się porównań filmowych, byłoby to jak wypuszczenie “Ligi Sprawiedliwości” zaraz po filmie “Batman v Superman”, gdzie praktycznie w 2-3 lata próbowano nadrobić ponad dekadę budowania “Avengersów”.

Podwaliny już położone - czytając “400” da się zauważyć wątki, nawiązujące do potencjalnych wcześniejszych opowieści. Z kolei śledząc biografie historycznych postaci, łatwo zauważyć, kto powinien wystąpić w albumie o bitwach 1683 roku. Potrzeba jednak jeszcze co najmniej jednej pozycji wprowadzającej bohaterów, którzy spotkają późniejszych obrońców Hodowa pod Wiedniem/Parkanami. Można tu przytoczyć kolejną filmową serię - “Gwiezdne wojny” zaczęły od środka, przeskoczyły do prequeli i zakończyły sequelami. Czemu więc nie zacząć od sequela, utworzyć prequel i zakończyć środkiem, swoistymi “Avengersami”?

Pojedynczy prequel przed “środkiem” to może być jednak za mało. Na szczęście wpadliśmy na pomysł “zaadoptowania” jakiejś już mniej lub bardziej znanej w popkulturze postaci, pasującej zarówno do lat wcześniejszych, jak i do samego 1683 roku. Ciężko jednoznacznie uznać taki “rozszerzony” świat za komiksowe uniwersum, ale w naszym odczuciu jest to akceptowalny kompromis. Oczywiście, jeśli finanse pozwolą, nic nie stoi na przeszkodzie, aby stworzyć znacznie więcej komiksów, ale plan wydawniczy na najbliższe lata to “400”, komiks mający miejsce po drugiej bitwie pod Chocimiem (1673), “Odsiecz” i “Parkany”.

A może?…

Niejednej głowie widzącej zapowiedź “400” mogła przypomnieć się historia Spartan. Prawdopodobnie w wersji filmowej. “300” zaczynało jednak jako komiks, a następnie przerodziło się w film, który miał nawet swoją kontynuację. Przeniesienie naszych historii na ekrany byłoby czymś wielkim, ale - mierząc siły na zamiary - trzeba uczciwie przyznać, że to zdecydowanie przerasta nasze obecne możliwości.

W przypadku działalności zarobkowej nie jest niczym niesłychanym podejście na zasadzie:

1. zdefiniować grupę odbiorców,
2. dotrzeć do niej ze swoim przekazem,
3. wypytać o bolączki, problemy,
4. rozwiązać ww. problemy przy pomocy swojego produktu,
5. reklamować produkt, rozszerzać grupę, rozszerzać zakres towarów i usług.

Pomocnymi technikami przy wprowadzaniu i testowaniu produktu są przedsprzedaż i zbieranie danych kontaktowych potencjalnych klientów, np. w zamian za jakąś darmową usługę lub materiały. W przypadku kursów online i produktów cyfrowych da się zaobserwować sprzedaż i akcje promocyjne w określonych oknach czasowych, na zasadzie “tu i teraz albo zostaw maila i czekaj na następne otwarcie”. Poza oknami “strona sprzedażowa” nie służy bezpośredniej sprzedaży (sic!).

W przypadku niezarobkowej działalności nie da się w pełni odtworzyć tego procesu. Przy celowaniu w zwiększanie świadomości narodowej i zwiększanie obecności wartościowych treści w popkulturze ciężko też zdefiniować grupy odbiorców. Wiemy jednak, że chcemy popularyzować polską historię i że zaczynamy od komiksu.

Inspirując się powyższymi punktami i dobrymi praktykami, postawiliśmy jednak na swoistą “stronę sprzedażową” - zbiórkę na portalu Zrzutka.pl. Zbiórka pomaga oszacować zapotrzebowanie i przetestować różne nagrody za wsparcie, w tym sam komiks w różnych wariantach. Użytkownicy mogą też zwiększać proponowane kwoty darowizn, co pozwala na dodatkowe refleksje, jeśli chodzi o preferowane ceny itp.

Post w formie infografik na Insta Polskie Termopile (@termopilepl)

Na portalu Zrzutka.pl kilka tysięcy osób wpłaca na różne zbiórki każdego dnia, co stanowi szerokie grono użytkowników. Pomaga to sprawdzić popularność, wychodząc poza bańki informacyjne. Zwłaszcza poza bańkę komiksową, bo portal nie ma dedykowanego działu dla tego typu zbiórek…

Portal oferuje też całkowicie darmowe zbieranie - wpłacając można zdecydować, ile dodatkowo przelać na samą Zrzutkę (domyślnie ustawione na 20%). Podobny suwak z odsetkiem pojawia się też podczas dokonywania wypłat. Dodatkowo można edytować wysokość zbieranej kwoty i przedłużać zbiórkę (czego sami chcielibyśmy uniknąć, żeby naprawdę zakończyć w rocznicę odsieczy wiedeńskiej).

Prace zostały sfinansowane i - w odróżnieniu do niejednej zrzutki - szukamy dodatkowych środków tylko na sam wydruk. Bez zbiórki bylibyśmy w stanie wydać znacznie mniej egzemplarzy, a premiera musiałaby mieć miejsce jeszcze kilka miesięcy później. Oczywiście sami też wpłacamy na swoją zbiórkę, ale każda darowizna z zewnątrz daje szanse na większy nakład i niższy koszt wydruku pojedynczego egzemplarza. Większa skala pozwoli na szerszy wybór drukarni i uwzględnienie późniejszych dodruków.

Wydrukowane komiksy, które nie trafią jako nagrody do finansujących Zrzutkę, pomogą zrealizować kolejny śmiały projekt - “Komiks za darowiznę”. Zbierając samodzielnie na wydanie, nie moglibyśmy nawet myśleć o takim przedsięwzięciu. Planujemy transparentny opis, jaka wysokość darowizny przekłada się na jakie efekty po naszej stronie i liczymy, że zbierane kwoty pozwolą trzymać liczbę egzemplarzy “400” na stałym poziomie (każde zamówienie pokryje koszty dodruku przynajmniej jednej następnej sztuki), oraz umożliwią prace nad kolejnymi komiksami z tego samego uniwersum :)

Na koniec warto dodać, że ludzie lubią organizować się wokół większych spraw. Gdyby nie zbiórka, być może nie budzilibyśmy takiego zainteresowania i ciężko byłoby prosić portale komiksowe o opisanie czegoś, czego jeszcze fizycznie nie posiadamy - duża część wpisów to recenzje, a jeśli zapowiedzi, to już z datą premiery. Zbiórka sama w sobie jest jednak tematem, który niejeden profil jest w stanie podać dalej.

Zrzutka.pl jest więc naszą grą o możliwość wyskalowania się (trochę na zasadzie przedsprzedaży), połączoną z badaniem oraz rozbudzaniem zainteresowania komiksem “400”. Czy będziemy tak samo działać z przyszłymi projektami? Niekoniecznie. Jednak takie działanie z pierwszym na pewno dużo pomaga i buduje doświadczenie na przyszłe przedsięwzięcia.

/Pierwotnie opublikowano na stronie na Facebooku fundacji/

W poprzednim artykule wyjaśniliśmy m.in., jak wyglądały początki prac nad komiksem. Po wstępnych rozmowach przyszedł czas na umowy z twórcami (Tomasz Kontny, Adam Kmiołek) oraz historykiem (dr Radosław Sikora). Najprostszym rozwiązaniem okazało się sformalizowanie współpracy przez jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), prowadzoną już od kilku lat.

Rozwiązanie, choć dobre, miało kilka wad:

1. Jak dotąd JDG zajmowała się oprogramowaniem. Formalnie wystarczyło rozszerzyć zakres działań we wpisie w CEIDG, ale w praktyce wprowadzało to nowe zadania i związane z nimi zamieszanie np. jeśli chodzi o księgowość.
2. JDG to przenikanie się osoby fizycznej z osobą prawną. Tutaj dodatkowo zaczęła się przenikać działalność zarobkowa i “filantropijna”.
3. JDG w swojej nazwie musi zawierać imię i nazwisko przedsiębiorcy, co wyglądałoby mniej poważnie na stronie redakcyjnej komiksu, przy uzyskiwaniu numeru ISBN itp.
4. Jednoosobowa działalność gospodarcza jest dosyć specyficzną konstrukcją. Poza Polską taka forma nie jest w pełni rozumiana (czy to firma czy osoba fizyczna?), a przecież nie powinno się zamykać na tłumaczenia komiksu i ekspansję międzynarodową.

Dosyć szybko pojawił się więc pomysł powołania dedykowanego podmiotu, zarządzającego tym i przyszłymi projektami. Zależało nam na budowaniu widoczności nie tylko “400”, najlepiej więc od razu promować organizację, a nie pojedynczy tytuł. Po dokształceniu się postawiliśmy na fundację z działalnością gospodarczą.

Post w formie infografik na Insta Polskie Termopile (@termopilepl)

Żeby zarejestrować fundację, należy spełnić kilka wymagań. Konieczne są m.in. statut, wniosek o rejestrację w KRS oraz konto firmowe. Te z kolei wymagają nazwy, a we wspomnianym wcześniej świecie oprogramowania istnieje powiedzenie, dające się przetłumaczyć na zasadzie “w informatyce mamy tylko 2 trudne zagadnienia: zarządzanie pamięcią podręczną i nazywanie rzeczy”. Nazywanie jest trudne nie tylko w informatyce.

Co wybrać, żeby pozostać otwartym na inne projekty, a jednocześnie dać sygnał, czym się zajmujemy? Czy nie istnieją inne podmioty prawne z taką lub podobną nazwą? Czy tytuł nie wzbudzi negatywnych skojarzeń? Czy będzie można utworzyć stronę www z taką nazwą w adresie? Czy portale społecznościowe nie mają już takich profili? Czy po przetłumaczeniu na obcy język nie skończymy z jakąś śmieszną zbitką słowną?

Odpowiadając na tego typu pytania wylistowaliśmy sobie następujące opcje:

• “Duma polskiego oręża”
• “Polskie Termopile”
• “Rzeczpospolita Korony Polskiej”

I ostatecznie postawiliśmy na “Polskie Termopile”.

Ważnym założeniem związanym z fundacją jest celowość działań. Ma to sens i w życiu codziennym, ale konieczność zapisania celów w statucie (będącym częścią oficjalnego wniosku o rejestrację) zadziałała lepiej niż teoretyzowanie. Przestawiliśmy swoje myślenie o komiksie - projekt stał się drogą do realizacji większych planów. Z taką perspektywą zyskaliśmy motywację do działania, a komiks - głębszy sens.

Po wybraniu nazwy, ustaleniu celów i (niebezproblemowej) rejestracji mogliśmy spisywać nowe umowy jako fundacja, a dotychczasowe dzieła zasiliły majątek organizacji na zasadzie darowizn rzeczowych.

Pobocznym, ale i pożądanym efektem wyboru formy prawnej okazała się konieczność transparentności w działaniach. Przesyłane rokrocznie sprawozdania finansowe jednoznacznie dowodzą, że nie dorabiamy się na projekcie. Od początku jesteśmy nastawieni na dawanie czegoś od siebie, a nie zyski, jednak samo mówienie o tym byłoby mniej wiarygodne niż oficjalna dokumentacja, od której zależy legalność fundacji :)

Liczymy jednak na stworzenie “samograja” - wypracowanie zysków z pierwszego produktu i (re)finansowanie nimi dalszej działalności, kolejnych projektów oraz zwiększanie skali oddziaływania. W takim wypadku fundacja znowu okazuje się przydatna. Organizacje non-profit mogą liczyć na ulgi podatkowe, jeśli realizują odpowiednie cele i przeznaczają zyski na ich realizację. Pomaga to w szybszym gromadzeniu funduszy.

Zamiast polegać na środkach głównie od jednego fundatora, zdecydowaliśmy się również uruchomić zbiórkę na wydanie pierwszego komiksu. Daje to szanse na większy nakład i lepszą efektywność kosztową (im więcej sztuk, tym tańszy koszt druku pojedynczego egzemplarza). Korzystając z konkretnej formy prawnej, nie mieliśmy problemów z wystartowaniem zbiórki, a osoby na co dzień niechętne przelewaniu pieniędzy za pośrednictwem portali “crowdfundingowych” możemy dodatkowo przekonać, przypominając o ww. zobowiązaniach fundacji. Nie da się tak po prostu “uciec z pieniędzmi”, jeśli zbiera się je jako fundacja.

Warto jeszcze wspomnieć wsparcie, na jakie mogą liczyć organizacje non-profit. Istnieje chociażby fundacja FaniMani, pomagająca innym fundacjom w zbieraniu środków, np. przy okazji codziennych zakupów w Internecie (https://fanimani.pl/zaproszenie/35859/7290ce5404b34c6c9c113a845f4b96d0). Miły dodatek, o jakim nawet nie myśleliśmy, a którym nie moglibyśmy się posiłkować przy dalszym korzystaniu z JDG.

Na zakończenie należy dodać, że fundacja daje możliwość “zadaniowego” podejścia. Jeśli po wydaniu “400” nie uzbieramy funduszy na kolejne projekty, będziemy mogli zamknąć organizację, poprzestając na pojedynczym tytule. Mimo wszystko nasz kamyczek do ogródka “podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, a także promocji Rzeczpospolitej Polskiej i pomocy Polonii i Polakom za granicą” zostanie wtedy dołożony.

/Pierwotnie opublikowano na stronie na Facebooku fundacji/

Pierwsze notatki związane z komiksem “400” powstały na początku 2019 roku, kiedy - pół żartem, pół serio - pomyślałem o stworzeniu filmu zainspirowanego kultowymi “300”. Już wtedy słyszałem o bitwie pod Hodowem i o określeniu “Polskie Termopile”, i już wtedy podążałem za metodą “Getting Things Done”, gdzie jedną z kluczowych technik jest tworzenie notatek, żeby “uwalniać” głowę i dawać jej przestrzeń na kreatywne myślenie.

Przez długi czas tylko dodawałem kolejne memy, zdjęcia i notki do dokumentu “400”. Powiązana ciekawostka historyczna? Kopiuj-wklej. Obrazek o bitwie pod Hodowem na stronie demotywatory.pl? Kopiuj-wklej. Piosenka Horytnicy na YouTube? Kopiuj-wklej. I tak dalej, i tak dalej…

W 2020 roku doszło jednak do kilku przełomów. Trafiłem do kościoła ojców kapucynów w Warszawie, który został zbudowany jako wotum wdzięczności po odsieczy wiedeńskiej 1683 r. Działo się to 12 września, czyli w święto Imienia Maryi, ustanowione i obchodzone po tej wielkiej bitwie. Trafiłem też na artykuł dr. Sikory, historyka, którego już wcześniej obserwowałem ze względu na liczne i szczegółowe opisy związane z husarią. W artykule doktor opisywał, że w 2021 roku będzie czterechsetna (400!) rocznica pierwszej bitwy pod Chocimiem i że powinno to zostać upamiętnione. Wreszcie połączyłem też kropki i przypomniałem sobie, że “300” zaczynało jako komiks i oglądałem liczne porównania pomiędzy kadrami albumu a scenami z filmu. Uświadomiłem sobie, że o ile film jest zdecydowanie poza zasięgiem finansowym, o tyle stworzenie komiksu może być osiągalne - 2020 był rokiem, w którym zmieniłem pracę i opublikowałem więcej kursów online. Szybko odszukałem też notki na temat serii komiksów o polskim superbohaterze - “Biały Orzeł” - i znalazłem sposób na kontakt z jego rysownikiem.

Post w formie infografik na Insta Polskie Termopile (@termopilepl)

Pierwszego poważnego maila związanego z komiksem wysłałem 13 września 2020 roku. Jego początek wciąż dobrze odzwierciedla cel oraz plany dotyczące “400”:

Dzień dobry,

od jakiegoś czasu noszę się z zamiarem stworzenia patriotycznego komiksu.

Termopile doczekały się swojej adaptacji w formie “300”, a waleczna husaria ze swoimi licznymi dokonaniami wciąż jest za mało obecna w popkulturze. Chciałbym spróbować z komiksem “400”, nawiązującym do bitwy pod Hodowem (https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Hodowem). Odnośnie samej bitwy, jej przebiegu i ilości wojsk biorących udział toczą się różne dyskusje historyków, natomiast nie widzę potrzeby wiernego odtwarzania historii i stawiałbym raczej na luźne nawiązania i “budowanie hype’u husarii” :)

Rozpisałem sobie różne plany i możliwości, m.in.:

1. Nawiązanie kontaktu z historykami, celem napisania wstępu i celem dodania kilku merytorycznych, historycznych stron (opis broni, techniki walki, inne bitwy itp.)
   • Widziałbym tu zwłaszcza dr. Radosława Sikorę, który specjalizuje się w tematyce husarii (https://youtu.be/n2ApbFtYo9w)
2. Nawiązanie kontaktu z rysownikami (np. http://www.arendzikowski.com/) pod te historyczne strony, plakaty i inne materiały dodatkowe.

Od początku zakładaliśmy, że komiks może pewne kwestie trochę wyolbrzymić, ale dodatkowe materiały wszystko wyjaśnią, przytoczą znane fakty i naprostują potencjalne naciągnięcia. W odpowiedzi otrzymałem jednak kontakt do scenarzysty, który z luźnych, często niepowiązanych miejscem i mocno skaczących w czasie wydarzeń, które chciałem zawrzeć w komiksie, stworzył spójną, o wiele lepszą historię, kładąc dodatkowy nacisk na pokazanie różnych ówczesnych warstw społecznych, ich problemów i dużo lepiej oddał realia.

Komiks nie jest więc kalką “300”, gdzie Spartanie to niemal półbogowie, a całość kończy się w momencie, który wygląda na zwycięstwo. Wygrali, mimo że przegrali. Nasze “400” bez malowania trawy na zielono i bez zbędnego lania wody przeprowadza przez koniec XVII wieku, gdzie pomimo różnych nastrojów udało się odnieść prawdziwy, historyczny, nienaciągany i bynajmniej niejedyny sukces w naszej pięknej historii.

Jestem przekonany, że lektura albumu i materiałów dodatkowych da każdemu co najmniej tyle radości, ile nam dało ich tworzenie.

/Pierwotnie opublikowano na stronie na Facebooku fundacji/